Esquire, Kensington'daki Bulgari Hotel'de düzenlediği etkinlik serisinde dünyaca ünlü yönetmen Paul Greengrass'ı ağırladı. Ünlü yönetmen etkinlikte kariyerini şekillendiren belgesel geçmişinden Brexit'in yeni filmi üzerindeki etkisine ve Robert Redford'un sinema mirasına kadar pek çok konuda kapsamlı açıklamalarda bulundu.
Kensington'daki Bulgari Hotel, Esquire'ın kültür, film ve yemek dünyasının önde gelen isimleriyle gerçekleştirdiği samimi söyleşi serisinin son halkasına ev sahipliği yaptı. Bu buluşmanın konuğu Kanlı Pazar, Uçuş 93, Kaptan Phillips ve Bourne serisinin üç filmine imza atan, İngiltere’nin en saygın yönetmenlerinden Paul Greengrass oldu. Yönetmenin son filmi The Uprising, izleyiciyi 1381 yılındaki Köylü İsyanı’na, yani Orta Çağ İngiltere’sinin en büyük halk ayaklanmalarından birine götürüyor. Başrolünde Andrew Garfield’ın yer aldığı yapımın özel gösterimi öncesinde konuklar, gecenin viski ortağı Glenmorangie tarafından hazırlanan kokteylleri deneme fırsatı buldu.
Yönetmenlik vizyonu ve ilham kaynakları
Greengrass, söyleşi sırasında Brexit’ten The Uprising’in siyasi kökenlerine, kendine has tarzını oluşturan belgesel geçmişinden gerçek trajedileri beyaz perdeye aktarma sorumluluğuna kadar geniş bir yelpazede konuştu. 85 yaşına geldiğinde nasıl bir yönetmen olmak istediği sorulduğunda şu ifadeleri kullandı: "Robert Redford'u seçeceğim. Açıkçası, o zamanının en büyük Hollywood yıldızlarından biriydi ve en sevdiğim filmlerden bazılarını yaptı; Butch Cassidy ve All the President’s Men kesinlikle bunlardan bazıları. Fakat bir film yıldızı ve yapımcı olarak onda asıl hayran olduğum şey, bağımsız film yapımcılarını desteklediği için en önemli festivallerden biri haline gelen Sundance'i kurmasıydı. Bloody Sunday ile Sundance'te ödül kazanacak kadar şanslıydım ve bu beni gerçekten daha geniş bir izleyici kitlesine ulaştırdı. Sanırım karşılığını geri verdi. Bu yüzden onun daha iyi bir adam olduğunu söylerdim. Dev bir yıldız olduktan sonra bağımsız film yapımcılığına katkıda bulundu ve mirası baki kalacak. Yetmişlerin ortasında, genç bir adamken All the President’s Men çıktığında üniversitedeydim ve o, bir grup öğrenci gazeteciyi BAFTA'daki gösterime davet etmişti. Basınla pek ilgilenmediğini, öğrenci gazetecilerle tanışmak istediğini söylemişti. Filmi izledik, sonra oturdu ve sanki birkaç saat boyunca sohbet ettik. 'Dünyaya açılın. Güce gerçeği söyleyin' dediğini hatırlıyorum. Bu sözün, tıpkı o film gibi üzerimde büyük bir etkisi oldu."
Brexit ve tarihi isyanların günümüzle bağlantısı
Yeni filmi The Uprising'in ortaya çıkış sürecini anlatan yönetmen, ilhamını on yıl önceki Brexit oylamasından aldığını belirtti. Paul Greengrass, projenin gelişimini şu sözlerle aktardı: "Benim için The Uprising, şaşırtıcı bir şekilde 10 yıl önceki Brexit'e kadar uzanıyor. O dönemde beni etkileyen şey, bunun bir İngiliz isyanı olmasıydı. İskoçya kalma yönünde oy verdi, Kuzey İrlanda büyük ölçüde kalma yönünde oy verdi, ancak İngiltere hayır dedi. Yani bu çok İngiliz bir isyandı. Sonraki yıllar geçtikçe ve büyük kriz yaşandıkça, bunun içinde derin ve kadim bir şeyler olduğunu fark ettim. Bu durum, İngiliz tarihine bakmak ve bir İngiliz isyan hikayesi yapmak istememe neden oldu; sonunda Köylü İsyanı’na ulaştım. Aslında yazmaya altı yıl önce, kapanmanın birinci veya ikinci gününde başladım. İki şey dikkatimi çekti; birincisi, Köylü İsyanı'nın başladığı yerlere baktığınızda buraların tamamı Essex, Kent, kuzey Essex, Suffolk, Hull ve Lincolnshire gibi büyük Brexit bölgeleriydi. Yani içinde kadim bir şey vardı. İkincisi, her ne kadar 600 yıl önce gerçekleşmiş olsa da bu olayların bana ne kadar inanılmaz derecede çağdaş hissettirdiğiydi. Güçlerini kıskançlıkla koruyan oligarklar ve değişim talep eden öfkeli bir halk; bu bana çok güncel geldi. Fakat aynı zamanda tarihi bir destan yapmak istedim. Daha önce hiç derin dönem filmi çekmemiştim. Gladyatör ve o tarz filmleri çok severdim; farklı bir duyarlılıkla da olsa bu türde bir film yapmak istedim. Uzak geçmişteki savaşlar, bunu çekmek eğlenceliydi."
Sinemada gerçeklik ve kurgunun dengesi
Dünyanın ekseninin değiştiği anlara ilgi duyduğunu belirten yönetmen, her şeyin değiştiği güçlü ve dramatik anları işlemeyi sevdiğini ifade etti. Tarihsel gerçeklik ve sinematik anlatı arasındaki denge hakkında görüşlerini paylaşan Greengrass, şu açıklamalarda bulundu: "Elbette gerçekten ne olduğuyla ilgilenmeniz gerekiyor ancak günün sonunda bu bir film. Bir belgesel ya da tarih dersi değil; bu bir film ve tüm tarihi bir kenara bırakıp bir hikaye yazmanız gerekiyor. Andrew’un karakteri kurgusal bir karakter ama gerçek olaylar sırasında geçiyor. Olaylar yaşandı ve biz bunları oldukça doğru bir şekilde tasvir ediyoruz. Geçmişi yeniden yaratamayacağınız için asla her şeyi yüzde 100 yakalayamazsınız ama amacınız bu değil. Amacınız, önemsediğiniz karakterlerle sürükleyici ve heyecan verici bir film yapmak ve keşfetmek istediğiniz temaya gitmektir. İlginç ve doğru olan şu ki, Orta Çağ Avrupa'sının en büyük ayaklanması olan Köylü İsyanı'ndan sonra Robin Hood'un gerçekten ortaya çıktığı Orta Çağ kanun kaçağı baladları çiçek açmaya başlar. Robin Hood baladları Köylü İsyanı'ndan sonra ortaya çıkar ve o filmlerdeki Robin Hood'a hiç benzemez. Locksley'li Robin değildir, bir aristokrat değildir; o bir kanun kaçağıdır. İnsanlar bu hikayeleri anlattı çünkü varlıklılar ve yoksullar arasında acımasızca bölünmüş bir dünyada, sıradan halk meyhanelerde ve köy meydanlarında hikayeler anlatıyordu. Kanun kaçakları, çoğunlukla Robin Hood ama başkaları hakkında da hikayeler anlatmayı severlerdi çünkü açıkça güce karşı duruyordu. Tıpkı otuzlu yıllarda, Büyük Buhran dönemi Amerika'sında olduğu gibi; insanlar Bonnie ve Clyde, John Dillinger ve diğerleri hakkında hikayeler anlatıyordu. Aynı şey, zor zamanlarda sıradan halk kendi kahramanlarını yaratır ve onların kahramanları ayağa kalkan kanun kaçaklarıdır."
Belgesel estetiği ve trajedileri anlatma sorumluluğu
Yönetmenlik tarzının kökenlerine değinen Greengrass, Granada adlı televizyon şirketinde World in Action programında çalıştığı on yılı, dünyanın dört bir yanındaki çatışma bölgelerinde geçirdiğini anlattı. Bu deneyimin çekim tarzını nasıl etkilediğini şu sözlerle dile getirdi: "Tehlikeli bir yerdeyseniz kameraları dollylerin üzerine koymaya başlamazsınız; genellikle aşağıda durur ve hızlı hareket edersiniz. Film yapmaya başladığımda başlangıçta zorlandım çünkü dollyler, raylar, vinçler ve tüm o dille onları 'yetişkince' bir şekilde yapmam gerektiğini düşündüm. Fakat bu bana takım elbise ve kravat takmak gibi geldi. Ben takım elbise ve kravat takmam ama içindeymişim gibi hissettim. Senaryolar yazıp çekerdim ve belgesel gerçekçiliği ile sinemayı birleştirmenin bir yolunu bulana kadar kafamdaki filmi yaptığımı asla hissetmezdim. Bu geçiş muhtemelen 10 yılımı aldı. Sonra çok tuhaf bir şey oldu; yavaş yavaş sesimi buldum ve 'Alıştığım gibi çekeceğim, bir yönetmen olarak kendim, özgün olacağım' diye düşündüm. İşte o zaman filmler gerçekten başarılı olmaya başladı."
United 93 filmiyle 11 Eylül sonrasındaki dünyayı ve gerçek trajedileri işleme konusuna da değinen Greengrass, kurban yakınlarıyla olan iletişimini şu şekilde paylaştı: "Yaptığım ilk şey gidip her bir aileyle görüşmekti. Bloody Sunday'de de 22 July'da da bunu yaptım; temelde gidip onlara izinlerini sorarsınız. Her zaman olmasa da şaşırtıcı derecede yaygın bir şekilde, nedenini anlamak için bir yolculuğa çıkmış insanlar bulursunuz. Siyasi bir şiddet eyleminin tiyatral bir yönü vardır ve faillerin ona vermek istediği anlamla yüklüdür. 11 Eylül'ü örnek alırsanız, dünya bir anlığına durur ve herkes bu olay karşısında dehşete düşer ama sonra bu his solar ve hayat devam eder. Ancak etkilenenler için yolculuk tam da o zaman başlar çünkü eskisi gibi devam edemezler. Bunun ne anlama geldiğini, neden olduğunu bulmak için bir arayışa itilirler. Genellikle gidip sorduğunuzda konuşmak isterler; yolculuklarının keşfedilmesini, bunun ciddi ve sorumlu bir şekilde incelenmesini isterler. 'Gidin buradan!' demekten çok uzaktırlar, aksine bizim hayatımıza devam ettiğimizi ve artık bu konuda konuşmak istemediğimizi hissederler. Bizler 'Korkunç bir olaydı ama maç ne zaman?' diyen tarafız; bizim hayatımız sürer ama onlarınki eskisi gibi süremez. Filmler, kitaplar ve dergiler bu olayların derin anlamlarını işleyen bir kültürdür. Gazeteler çok erken olduğunu söylediğinde, 'Sizin gazetelerin her yerine basmanız için erken değildi de şimdi neden erken?' diye sorarsınız. Diğer manşetlere geçen sizsiniz, bu aileler ise her şeyin ne anlama geldiğini keşfetmek istiyor. 22 July filmini yaparken Norveç Başbakanı Jens Stoltenberg ile tanıştım ve aileler istiyorsa bu filmi yapmam gerektiğini, çünkü insanların yaklaşan aşırı sağcı tehlikeyi anlamadığını söyledi. 85 yaşımda hala Ridley Scott gibi çalışmaya devam etmek istiyorum. Boşa harcayacak vaktimiz yok, işe koyulmalıyız."
Yorumlar (0)