Zamanın Kendisi

Haldun Dormen, tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu, yönetmen ve eğitmendir. 20. yüzyıl Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir. Babası Kıbrıslı aydın bir iş insanı olan Sait Ömer Bey, annesi ise İstanbullu bir paşa kızı olan Nimet Rüştü Hanım’dır. Ailesiyle birlikte henüz bir yaşına gelmeden İstanbul Şişli’ye yerleşmiştir. Sahneye ilk kez Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisiyken çıkan Dormen, lise eğitimini Robert Kolej’de tamamladı. Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağında kalıcı bir sakatlık oluştu. Tiyatro eğitimini ABD’de Yale Üniversitesi’nde aldı.

Türkiye’ye döndükten sonra Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne’de çalışmaya başladı ve “Cinayet Var” adlı oyundaki dedektif rolüyle ilk kez profesyonel olarak seyirci karşısına çıktı. Yaklaşık bir buçuk yıl sonra kendi tiyatrosunu kurma yoluna gitti ve Beyoğlu’nda Cep Tiyatrosu’nu açtı. 1957 yılında “Papaz Kaçtı” oyunu ile Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. Erol Günaydın, Nisa Serezli, Metin Serezli ve Erol Keskin gibi isimler bu topluluğun önemli kadro üyeleri arasında yer aldı. Dormen Tiyatrosu en parlak dönemini 1957–1972 yılları arasında yaşadı.

1961 yılında Türkiye’de sahnelenen ilk müzikal olarak kabul edilen “Sokak Kızı İrma”yı sahneledi. 1960’lı yıllarda sinemaya da yönelen Dormen, “Bozuk Düzen” (1966) ve “Güzel Bir Gün İçin” (1967) adlı iki filme imza attı. “Bozuk Düzen” 3. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Film, “Güzel Bir Gün İçin” ise 4. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Komedi Filmi ödülünü kazandı. Ancak filmlerin gişede beklenen başarıyı yakalayamaması üzerine sinemayı bırakarak yeniden tiyatroya ağırlık verdi.

1972’de Dormen Tiyatrosu, Ses Tiyatrosu’nda “Ayı Masalı” ile yeniden perde açtı; “Bit Yeniği” ve “Şahane Züğürtler” gibi oyunları sahneledi. Televizyonun yaygınlaşması ve ekonomik nedenlerle 1977 yılında tiyatroyu kapattı. Bu tarihten sonra televizyon ve radyo programları hazırladı, sekiz yıl boyunca Milliyet gazetesinde yazarlık yaptı. 1980’li yıllarda tiyatroya geri dönen Dormen, 1984’te Dormen Tiyatrosu’nu yeniden açtı. Ancak 2001 ekonomik krizi ve 17 Ağustos depremi sonrasında yaşanan seyirci kaybı nedeniyle tiyatro bir kez daha kapanmak zorunda kaldı.

Haldun Dormen, toplam 11 oyun yazdı; İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nde ders verdi ve Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru unvanına layık görüldü. Televizyon için çok sayıda program hazırladı ve çeşitli dizilerde rol aldı. 1997’den bu yana verilen Afife Jale Ödülleri’nin hayata geçirilmesinde önemli rol oynadı. 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanı ile onurlandırıldı.

1959 yılında Betül Mardin ile evlenen Dormen’in bu evlilikten Ömer adında bir oğlu oldu. Anılarını “Sürç-ü Lisan Ettikse”, “Antrakt” ve “İkinci Perde” adlı kitaplarda topladı. Bulvar komedisi ve vodvil türlerinde uzmanlaşan Dormen, uzun yıllar oyunculuk eğitmenliği yaptı. Son yıllarda köşe yazarlığı yapmış, Medyapım Akademi’de yöneticilik üstlenmiş ve oyunculuk dersleri vermiştir. 2018 yılında “Daha Neler” adlı oyunda sahne almıştır.