Orhan Gencebay

Orhan Gencebay, 1944 yılında Samsun'da dünyaya geldi. Müzikle henüz altı yaşındayken, babasının hediye ettiği mandolin ve keman aracılığıyla tanışan sanatçı, müzikal temellerini batı enstrümanları üzerine kurdu. Samsun’da yaşayan Kırım Türkü bir viyolanistten aldığı eğitimle kısa sürede notaları ve teknik detayları kavrayarak yeteneğini kanıtladı. Kariyeri boyunca müziği sadece icra etmekle kalmayan Gencebay, Türk müziğinin zenginleşmesi adına akademik bir bakış açısıyla araştırmalar yürüttü. Müziğimizin tüm geçmişiyle analiz edilmesi gerektiğini savunan sanatçının kendi serbest çalışmaları, dinleyiciler tarafından "Arabesk" olarak adlandırılsa da o bu tanımlamayı doğru bulmayarak kabul etmedi.

Sinema dünyasında da oldukça üretken bir kariyere sahip olan Orhan Gencebay, 36 sinema filminde başrol oyuncusu olarak izleyici karşısına çıkarken 90’a yakın yapımın müzik direktörlüğünü üstlendi. Beyazperdedeki bu başarısını televizyon dizileri ve şov programlarıyla da sürdürdü. 1968 yılında kendi sesiyle yayınladığı ilk 45’lik plaktan itibaren müzik piyasasında devasa bir karşılık buldu. Yasal satış rakamları 60 milyona ulaşırken, korsan üretimlerle birlikte bu tirajın 150 milyonu bulduğu tahmin edilmektedir. Gencebay’ın besteleri yalnızca Türkiye’de değil; Akdeniz ülkelerinden Orta Doğu’ya, Orta Asya’dan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyada dinlenmiş ve birçok farklı dilde adaptasyonları yapılmıştır.

Sanatçı kişiliğinin yanı sıra akademik alanda da büyük saygınlık kazanan Orhan Gencebay’a, dokuz farklı üniversite tarafından uluslararası Onur Doktorası verildi. Hakkında yirmiye yakın kitap yazılan ve üniversite tezlerine konu olan sanatçı, 1999 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü. Özel yaşamında 1960’ların sonunda Azize Atalay Gencebay ile evlilik yapan sanatçı, daha sonraki yıllarda hayatını Sevim Emre ile birleştirdi. Hem müzik listelerinde hem de sinema gişelerinde rekorlar kıran yapımlarıyla Türkiye’nin kültürel belleğinde derin izler bırakmaya devam ediyor.