Edward Dmytryk

Edward Dmytryk, sinema dünyasında hem yönetmenlik koltuğundaki teknik becerisiyle hem de Hollywood’un siyasi açıdan en çalkantılı döneminde yaşadığı olaylarla tanınan bir isimdir. Kanada doğumlu olan sanatçı, Ukraynalı ailesiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınarak San Francisco’da büyüdü ve kariyerine kurgu masasında adım attı. *The Royal Family of Broadway*, *Make Me a Star* ve *Marx Kardeşler Savaşta* gibi yapımlarda kurgu biriminde görev alarak sinemanın mutfağında deneyim kazandı. 1940’lı yıllarda yönetmenliğe geçiş yapan Dmytryk, özellikle kara film türüne damga vuran *Cinayet, Tatlım* (Murder, My Sweet) ve kendisine Oscar adaylığı getiren *Crossfire* ile adından söz ettirdi. Bu dönemde ayrıca John Wayne’in başrolünde olduğu *Back to Bataan* ve *Hitler's Children* gibi İkinci Dünya Savaşı temalı yapımlara imza attı.

Kariyerinin en kritik dönüm noktası, McCarthy dönemindeki "komünist avı" sırasında yaşandı. Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC) önünde ifade vermeyi reddeden ve hapis yatan "Hollywood Onlusu" grubunun bir üyesi olan Dmytryk, bir süre cezaevinde kaldıktan sonra tutumunu değiştirerek yeniden ifade verdi. 1951 yılındaki bu ikinci ifadesinde geçmişteki parti üyeliğinden bahsedip bazı isimleri komiteye bildirmesi, hem meslektaşlarıyla olan ilişkilerini hem de Hollywood tarihini derinden etkiledi. Yaşadığı bu süreci yıllar sonra kaleme aldığı *Odd Man Out: A Memoir of the Hollywood Ten* adlı kitabında detaylarıyla anlattı.

Kara listeden çıktıktan sonra yönetmenlik kariyerine geri dönen Dmytryk; Humphrey Bogart, Marlon Brando, Elizabeth Taylor ve Sean Connery gibi dönemin en büyük yıldızlarıyla çalışma fırsatı buldu. *Denizde İsyan* (The Caine Mutiny), *The Young Lions*, *The Left Hand of God* ve *The Carpetbaggers* gibi büyük stüdyo yapımlarıyla verimli bir dönem geçirdi. 1960'lı ve 70'li yıllarda *Anzio*, *Shalako* ve son filmi olan *Bluebeard* ile sinema yolculuğunu sürdürdü. Yönetmenliğin yanı sıra yapımcı ve yazar olarak da projeler üreten sanatçı, film sektöründen uzaklaştıktan sonra akademik dünyaya yönelerek kurgu ve sinema sanatı üzerine dersler verdi. Edward Dmytryk, arkasında geniş bir filmografisi ve sinema tekniği üzerine yazdığı kitaplar bırakarak 1999 yılında Kaliforniya'da hayatını kaybetti.