Çanakkale Zaferi'nin 111. yılında bu destansı mücadeleyi filmler eşliğinde anıyoruz.
18 Mart 1915… Sadece bir zafer değil, bir milletin yeniden doğuşu. Çanakkale Savaşı’nda cepheye koşan Mehmetçik, imkânsızlıklar içinde tarihin akışını değiştirdi. Çanakkale Savaşı sadece bir askeri zafer değil; inancın, fedakârlığın ve vatan sevgisinin destanıdır. Bu zaferi anlamanın en etkileyici yollarından biri ise onu filmler aracılığıyla yeniden yaşamaktır.
İşte Çanakkale ruhunu en iyi yansıtan filmler.
1. Çanakkale: Yolun Sonu
- Orijinal İsmi: Çanakkale: Yolun Sonu
- Süre: 102 dakika
- Tür: Savaş, Dram, Tarih
- Oyuncular: Gürkan Uygun, Berrak Tüzünataç, Umut Kurt, Stephen Chance, Fikret Yıldırım Urağ, Serdal Genç
- Yönetmen: Kemal Uzun, Serdar Akar
- Senarist: Alphan Dikmen, Başak Angigün
- Yapım: 2013 - Türkiye
Takvimler Nisan 1915'i gösterdiğinde I. Dünya Savaşı'nın en çetin cephelerinden biri olan Çanakkale'de işgalci güçler aylardır sürdürdükleri kuşatmadan aylardır hiçbir şey elde edememiş haldedirler. Anzak güçleri daha sonra kendi isimleriyle anılacak olan Anzak Koyu'nda mağlup edilmişlerdir. İçinde isimsiz kahramanlar Muhsin ve Hasan kardeşlerin de yer aldığı Hilal-i Ahmer cemiyetine mensup destek birliği zorlu bir yol sonrası cepheye ulaşır. Ne var ki siperlere girdikleri anda savaşın tahmin edemedikleri sert ve acımasız yüzüyle karşılaşırlar. Muhsin çok iyi bir keskin nişancıdır ama her gün ölümle buruna burunadırlar. Yüzbaşı İbrahim Adil, Muhsin'i keskin nişancı olarak görevlendirmiştir ve yüzbaşıdan istediği tek şey kardeşi Hasan'ın cephe gerisinde görevlendirilmesidir. Muhsin bir başka keskin nişancı olan Şeref ile beraber en ön saflardaki düşman askerlerini avlarken keskin hüneri ve Anzak'ları tek tek indirmesi de tüm koya adının duyulmasına neden olacaktır. Fakat Anzak kuvvetlerinin başındaki İngiliz Binbaşı Steward'ın bu namlı Türk askerine karşı manevrası da gecikmeyecektir.
2. Çanakkale 1915
- Orijinal İsmi: Çanakkale 1915
- Süre: 128 dakika
- Tür: Savaş, Dram
- Oyuncular: Şevket Çoruh, Baran Akbulut, Bülent Alkış, Rıza Akın, Mert Karabulut, Gökhan Yılmazer
- Yönetmen: Yeşim Sezgin
- Senarist: Turgut Özakman
- Yapım: 2012 - Türkiye
Film, Çanakkale Savaşı sırasında Rusya’ya yardım ederek İstanbul’u ele geçirmeyi hedefleyen ve tarihin en büyük donanmalarından biriyle saldıran Müttefik Kuvvetlere karşı verilen destansı direnişi ve kazanılan büyük zaferi anlatır.
3. Son Mektup
- Orijinal İsmi: Çanakkale
- Süre: 15 dakika
- Tür: Aksiyon, Dram, Savaş, Tarih
- Oyuncular: Tansel Öngel, Nesrin Cavadzade, Hüseyin Avni Danyal, Bülent Şakrak, Barbara Sotelsek, Kerem Arslanoğlu
- Yönetmen: Özhan Eren
- Senarist: Özhan Eren
- Yapım: 2015 - Türkiye
Avrupa’da 1914’te 1. Dünya Harbi’nin başlamasından kısa bir süre sonra Türkler de kendilerini harbin içerisinde bulurlar. Harpte Almanya ile beraber hareket eden Osmanlı İmparatorluğu tarih sahnesinde son yıllarını yaşar. O günlerde gönüllü olarak Çanakkale’ye giden ve orada tanışan Pilot Yüzbaşı Salih Ekrem ile Nihal Hemşire, bir yandan vazifelerini yerine getirmek için koştururken, diğer yandan da Fuat isminde kimsesiz bir çocuğu korumak için birlikte mücadele etmeye başlarlar. İngilizlerin bir hava baskınında Salih Yüzbaşı’nın ona yardımı sayesinde kurtarılan kimsesiz çocuk Fuat, Nihal hemşirenin kanatları altına sığınarak Salih Yüzbaşı ile Nihal’in daha da yakınlaşmasına vesile olur. Bu beraberlik kısa sürede “harp şartlarında dile getirilemeyen” büyük bir aşka dönüşür. 18 Mart’a kadar süren çatışmalarda Salih Ekrem Yüzbaşı, Nihal Hemşire, Nusrat Mayın Gemisi’nin Kaptanı Hakkı Yüzbaşı, Doktor Ragıp Yüzbaşı ve Erika Hemşire bir yandan bütün gayretleri ile vatan müdafaasına koşarken, diğer yandan da ayrılmaz dostluklar kurarlar... Film, Çanakkale Deniz Zaferi'nin 100. yıldönümünde vizyona girdi.
4. Çanakkale Çocukları
- Orijinal İsmi: Çanakkale Çocukları
- Süre: 91 dakika
- Tür: Dram, Savaş
- Oyuncular: Haluk Bilginer, Oktay Kaynarca, Wilma Elles, Rebekka Haas, Orfeo çetin, Göksel Kaya
- Yönetmen: Sinan Çetin
- Senarist: Sinan Çetin, Taylan Kızılöz, Meriç Acemi
- Yapım: 2012 - Türkiye
Çanakkale Çocukları, evlatlarını savaşın ortasından kurtarmaya çalışan bir annenin yürek burkan hikâyesini anlatıyor.
Bir anne, rüyasında iki oğlunun Çanakkale Savaşı’nda birbirine silah doğrulttuğunu görür; biri İngiliz, diğeri Osmanlı safında. Bu kabusunu eşi Kasım Bey’le paylaştığında ciddiye alınmaz, ancak içindeki ses ona çocuklarının büyük bir tehlikede olduğunu söyler.
Anne, sezgilerinin peşinden giderek zorlu bir yolculuğa çıkar ve kendini savaşın en kanlı cephelerinde bulur. İki ayrı tarafta, iki düşman kardeş… Peki bir anne, savaşın ortasında evlatlarını birbirinden ve ölümden kurtarabilir mi?
5. Gelibolu
- Orijinal İsmi: Gallipoli
- Süre: 119 dakika
- Tür: Belgesel, Savaş
- Seslendirenler: Uğur Taşdemir, Jeremy Irons, Murat Şen, Sam Neill, Zafer Ergin, Hakan Akın
- Yönetmen: Tolga Örnek
- Senarist: Tolga Örnek
- Yapım: 2005 - Türkiye
Dünya tarihine yön veren, uğrunda binlerce şehit verilen, Mustafa Kemal Atatürk’ü tarih sahnesine çıkaran, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın ulus olmalarını sağlayan, Sovyet Devrimi’ne zemin hazırlayan, tarihin en büyük ikinci kara çıkarma harekatı olan Çanakkale Savaşı, “Gelibolu” belgeselinde bugüne kadar gün ışığına çıkmamış mektuplar, belgeler ve fotoğraflarla objektif olarak ele alınıyor. Sadece Türk askerlerinin değil, din, dil, ırk, uyruk gözetmeksizin siperdeki askerlerin yaşadıkları acıları ve onların duygularını anlatan hikayelerden oluşuyor. Bu hikayeler, filmde 2 İngiliz, 3 Yeni Zelandalı, 3 Avustralyalı ve 2 Türk ana karakterin mektup ve günlükleriyle anlatılıyor.
6. Son Umut
- Orijinal İsmi: The Water Diviner
- Süre: 112 dakika
- Tür: Savaş, Dram
- Oyuncular: Russell Crowe, Cem Yılmaz, Yılmaz Erdoğan, Olga Kurylenko, Jai Courtney, Damon Herriman
- Seslendirenler: Bora Sivri
- Yönetmen: Russell Crowe
- Senarist: Andrew Knight
- Yapım: 2014 - Avustralya, ABD
Avustralyalı bir çiftçi olan Connor (Russell Crowe), 1919 yılında Çanakkale Savaşı'nın ardından Türkiye'ye gelir. Gelibolu'da savaşta kaybolan üç çocuğunu bulmak için arayışa koyulur. Arazide su bulma konusunda bir usta olan Connor, oğullarına ait bir iz bulabilmek için her şeyi yapacaktır.
7. Çanakkale: Son Kale
- Orijinal İsmi: Çanakkale: Son Kale
- Süre: 106 dakika
- Tür: Belgesel, Dram, Savaş
- Oyuncular: Eşref Kolçak, Kenan Bal, Okay Şenol, Murat Ergür, Ebru Tekgündüz
- Seslendirenler: İstemi Betil
- Yönetmen: Ahmet Okur
- Senarist: Cemil Yavuz
- Yapım: 2003 - Türkiye
Çanakkale Savaşı'nı, uzun bir araştırma ve uzmanların katılımlarıyla, kronolojik sırayla anlatan Son Kale, uzun metrajlı bir belgesel. Hem çeşitli kaynaklardan derlenmiş arşiv görüntüleri, hem de yüzlerce figüran ve usta oyuncularla tekrar çekilmiş canlandırmalarla, çok kanlı çatışmalara sahne olmuş Gelibolu savunması perdeye yansıtılmış. Yönetmen Ahmet Okur'un, 10 kişilik bir araştırma ekibiyle birlikte derinlemesine incelediği konuyu beyazperdeye taşırken, dramatik etkiyi arttırmak için kullandığı özgün müzikleri ise Ali Otyam hazırladı.